(19) Massage is effectief!

Al jaren zitten massage en massagetherapie in een soort verdomhoekje. In veel moderne fysiotherapiecentra is massage niet 'cool', maar moet je trainen aan apparaten. En ook de zorgverzekeraars vinden het niet leuk als je mensen massages geeft.  Dat zou namelijk kunnen betekenen dat je mensen wat vaker moet behandelen. Bij de evaluaties door zorgverzekeraars wordt nooit gevraagd naar het effect van een massage, maar alleen of men wel voldoende oefeningen heeft meegekregen.

Verder betekent massage dat mensen aangeraakt moeten worden en aanraken in de zorg is voor sommigen ook een taboe. Er wordt zelfs gesproken over 'never touch a patiënt' of 'hands off'-therapy

Come back

Zo verdween massage als belangrijke therapievorm een beetje uit beeld als zijnde te passief; 'pappen en nat houden'.  En natuurlijk is het belangrijk dat er aandacht is voor lichaamsbeweging en oefeningen, om wel 1000 redenen. Maar nu is massage toch bezig met een come-back; getuige ook de 10-tallen massagetenten die verrijzen in de stad. Dat zijn welliswaar niet allemaal echte massagetenten, maar er is een duidelijke behoefte aan goede reguliere massage.

Maar niet alleen uit de praktijk blijkt dat massages zijn gewenst; er is ook toenemend wetenschappelijk bewijs dat het werkzaam is in tal van situaties. Ook in onverwachte situaties.

Rugklachten

Massage bij rugklachten, een situatie waarin je massage zou verwachten, is typisch zo'n voorbeeld waar massage in de meeste behandelcentra is verdwenen. En dat is niet terecht. Massage blijkt bij chronische lage rugpijn effectiever als bijvoorbeeld educatie (voorlichting), ontspanningstherapie, placebo en acupunctuur. Het geeft een bestendig effect, wat wel nog bestendiger wordt met het doen van oefeningen (bron). Ook in een vergelijkend onderzoek met manuele therapie ('kraken') en acupunctuur komt massage er als beste uit (bron).

Schouderklachten

Ook bij veel schouderklachten blijkt (triggerpoint)massage heil te kunnen brengen; in ieder geval meer als ultrageluidtherapie (bron). Ook hier is een combinatie met oefeningen van belang. Een ander onderzoek laat zien dat bij schouderklachten zowel de pijn, de functie als de bewegelijkheid van de schouder verbeterd bij goede diepe massages (bron). En dat dit resultaat lang aanhoudt,

Fibromyalgie

Fibromyalgie is een nare spieraandoening die gepaard gaat met vermoeidheid en minder goed functioneren. Massages blijken hierbij wel degelijk te werken (bron1 en bron2)  al zou dit niet de enige interventie moeten zijn. Zolang de echte oorzaak van fibromyalgie niet duidelijk is moet je ook leren om te gaan met de pijn en meer dan de gemiddelde mens aandacht besteden aan (ontspannen) bewegen, zoals yoga. 
Maar in de tussentijd verbeterd zelfs de slaap (en verminderde de pijn) bij mensen met fibromyalgie na ongeveer 5 weken (bron).

Angst

Massage lijkt zelfs goed te helpen bij onzekerheid en angst, vooral als dit een hele rustige massage is (bron). Massage werkt niet alleen angstremmend, maar verbeterd dan ook de pretaties bij denktaken (bron).

Massage helpt dus in al zijn eenvoud bij een heel scale verwachte en onverwachten aandoeningen (bron). 

Werkplek

Op een van mijn andere websites schreef ik al eerder dat massages rond de werkplek ook heilzaam zijn. Niet alleen rapporteren mensen dan minder klachten, ook lijkt de produktiviteit te verbeteren. Iedere werkgever zou dit moeten weten (bron).

Lichaamsbesef

Er zijn veel verschillende verklaringen voor de werkzaamheid van massages. sommigen daarvan snijden hout, anderen weer helemaal niet. Belangrijk is in ieder geval te beseffen dát het werkt. Door (diepe) massages worden een hoop weefsels geactiveerd. Met name raak je de huid, onderhuidsvetweefel, spieren, pezen en peesplaten. Maar indeze weefsels barste het van de tastzintuigen, zenuwen en bloedvaatjes. In al deze structuren vinden reacties plaats, afhankelijk van de wijze van masseren.

Het geheel is meer dan de som der delen en wat er mijn inziens dan ook gebeurt is dat je door het masseren een beter lichaamsbesef krijgt. Alle signalen tijdens het masseren bereiken het brein en met name dat deel van het brein dat zich bezighoudt met het lichaam (vooral de spieren). Hier vinden dan ook reacties plaats en waarschijnlijk groeit het aantal verbindingen. Hierdoor raak je je meer bewust van je lichaam dat je als anders gaat ervaren.  Uit hersenscan-onderzoek blijkt dat aandacht voor het lichaam een stressremmend effect heeft. Verder blijkt dat mensen die regelmatig gemasseerd worden ook beter gaan bewegen.

Als je zelf het idee hebt dat een stevige (of juist rustige) massage jou zou kunnen helpen geef dat dan ook aan bij een therapeut of zoek zelf een goee masseur.

Op beweging.tv heb ik een programma staan waar je wat basale massage kunt leren (te zien met een abonnement): http://www.beweging.tv/programma/massage-schouder-en-bovenrug/

Jip Driehuizen